Αναγνωστικόν Εκθέσεως

Ομότιτλο σημερινό άρθρο μου στην εφημερίδα “Πατρίς”.

 ⇒ Αγιασμός και επιστροφή των μαθητών στα θρανία. Τα μείζονα  τα ξέρουμε – στη θεωρία τουλάχιστον. Υπάρχουν όμως και εκείνα τα “ελάσσονα” – που φαίνονται στην πράξη. Πάλι τσιγάρο και λαθραίο κάπνισμα στους χώρους του σχολείου. Ένα από τα πολλά “άλυτα” προβλήματα που διατυμπανίζει ότι η αναγκαιότητα των ψηφισμένων νόμων δεν εξασφαλίζει και την επιτυχή εφαρμογή τους.  Εν τούτοις, η Ελλάδα είναι ίσως η πρώτη χώρα παγκοσμίως που θέσπισε αντικαπνιστικό νόμο (το 1856). Τα τότε όμως επιχειρήματα για την απαγόρευση του καπνίσματος δεν έχουν καμία σχέση με τα σημερινά. Αιτία ήταν αποφυγή πυρκαγιών! Είχε, άλλωστε, προηγηθεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία που το 1633 απαγόρευσε παντελώς το κάπνισμα επί ποινή θανάτου. Αυτό όμως δεν εμπόδισε την καταστροφή της μισής πόλης των Σερρών το 18^ο αιώνα. Ήδη μάλιστα, από το 1604 ο βασιλιάς της Αγγλίας Ιάκωβος Α’  έκανε λόγο για τις βλαβερές συνέπειες του καπνού, χαρακτηρίζοντας το κάπνισμα (με ρατσιστικά, αλήθεια, κριτήρια) ως βάρβαρη συνήθεια!

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περί απαγορεύσεως του καπνίζειν εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.

ΟΘΩΝ

 ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

   Θέλοντες να προλάβωμεν όσον ένεστι τα εξ ενδεχομένων πυρκαϊών δυστυχήματα, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Α’. Απαγορεύεται η χρήσις του καπνίζειν είτε δια καπνοσυρίγκων (τσιμπουκίων), είτε δια σιγάρων, εις πάντας εν γένει τους υπαλλήλους και υπηρέτας του Κράτους εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.

Β’. Η απαγόρευσις αύτη επεκτείνεται και εις πάντα άλλον προσερχόμενον εις τα ειρημένα καταστήματα και γραφεία χάριν υποθέσεως ή άλλης τινός αιτίας.

Γ’. Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.

Εν Αθήναις την 31 Ιουλίου 1856.

Εν ονόματι του Βασιλέως

Η Βασίλισσα

ΑΜΑΛΙΑ.

 ⇒ Παλιά Αλφαβητάρια και Αναγνωστικά. Μια “ξεχασμένη” εκπομπή του 2014 (27/10). Για τα βιβλία των παππούδων, των πατεράδων μας και της παιδικής μας ηλικίας. Στο studio 19, με οικοδεσπότη τον Γιώργο Δασκαλάκη και εμένα φιλοξενούμενο.

ΕΔΩ.

---

⇒ Πατάτα, κολοκύθι, βλίτο και μαϊντανός απαξιώνονται συχνά στη γλώσσα μας για να χαρακτηρίσουν ανθρώπους και ενέργειες:

Έκανα μια πατάτα,

κάθομαι και ακούω τέτοιες πατάτες

τι κολοκύθας! (ελαφρόμυαλος)

κολοκύθια με ρίγανη

κολοκύθια!

δεν τρώω βλίτα (δεν είμαι ανόητος)

ρε βλίτο!

όποιο κανάλι και αν ανοίξεις, βλέπεις αυτόν τον μαϊντανό μπροστά σου

→ Από την άλλη, γνωρίζουμε ότι ο μαϊντανός νοστιμίζει το φαγητό, ότι τα εύγευστα βλίτα συνοδεύουν πολλά πιάτα. Ξέρουμε επίσης ότι τα κολοκύθια, εκτός όλων των άλλων, κρατάνε συνήθως και μία περίοπτη θέση στο ταψί ή στην κατσαρόλα με τα γεμιστά. Τι να πεις και για τις πατάτες με το κατσικάκι στο φούρνο! Όταν είναι νόστιμες, δεν παίζονται – μα ούτε οι τηγανητές πάνε τότε πίσω. Προς τι, επομένως, το «μένος» έναντι των ταπεινών αυτών δημιουργημάτων της φύσης; Μια απάντηση θα ήταν ίσως ότι αυτό γίνεται, επειδή εύκολα μας χαρακτηρίζει η «αμετροέπεια». Με τον ίδιο τρόπο, στολίζουμε κάποιον ως «γαϊδούρι» ασεβώντας απέναντι στα άκακα, συνεργάσιμα και υπομονετικά τετράποδα, τα οποία εδώ και χρόνια -με την εξέλιξη της τεχνολογίας- εκλείπουν σιγά σιγά ως οχήματα μεταφοράς. Ίσως όμως τελικά τα υποζύγια αυτά να επιβιώσουν (σε μια κάποια σημασία τουλάχιστον) στις διάφορες κοσμητικές εκφράσεις – τι γαϊδούρι είναι αυτός, τι γάιδαρος Θεέ μου… Η αμετροέπειά μας τότε θα δικαιωθεί με ολίγες δόσεις οικολογίας. Προσέξτε τώρα τη διαφορά. Ενώ το γλωσσικό «γαϊδούρι» είναι απαξιωτικά και πάντα ένα «γαϊδούρι» δεν συμβαίνει το ίδιο με την πατάτα. Εν ολίγοις, και με έτοιμο το ψητό (μην τολμήσετε να βάλετε στη θέση της πατάτας το γαϊδούρι) μια πατάτα, όταν είναι πράγματι πατάτα, τότε δεν είναι πατάτα αλλά είναι μία όντως πατάτα! Σκεφτείτε, συνδυάστε και ψωνίστε ελεύθερα. Πάμε λαϊκή;