Αναγνωστικόν Εκθέσεως

 ⇒ Μετά την ευτυχή και ανακουφιστική κατάληξη της απαγωγής του κ. Λεμπιδάκη (με την απελευθέρωσή του) πολυχρησιμοποείται από τα ΜΜΕ ο όρος «κρησφύγετο» για να δηλώσει τον τόπο, όπου οι αδίστακτοι αυτοί εγκληματίες κρατούσαν το ανυπεράσπιστο θύμα τους. Ο όρος όμως είναι αδόκιμος, μιας και η αρχική (και ήδη από τον 5^ο π.Χ. αιώνα) σημασία της λέξης είναι «χώρος καταφυγής, προστασίας» και όχι τόπος απόκρυψης, εκβιασμού και εγκλήματος (ας πούμε, όχι και τόσο επιτυχώς, μια γιάφκα). Έτσι, λέμε π.χ. το κρησφύγετο του Γρηγόρη Αυξεντίου. Είναι πάντως διάχυτη η εντύπωση -που καλλιεργήθηκε και από την άποψη αρχαίων σχολιαστών- ότι το πρώτο συνθετικό κρησ- έχει να κάνει με την Κρήτη και σημαίνει καταφύγιο Κρητών (θα πήγαινε γάντι στα γεγονότα…). Για τη σύγχρονη γλωσσική επιστήμη κάτι τέτοιο δεν ευσταθεί, όπως επίσης δεν γίνονται αποδεκτές και οι ερμηνευτικές αναγωγές στο κάρα (κεφαλή) και στο χρέος (εκεί, όπου κανείς προφυλάσσει το κεφάλι ή εκεί, όπου ξεφεύγει από τα χρέη – επίκαιρη σήμερα όσο ποτέ η τελευταία αυτή σημασία!). Η πιθανότερη ετυμολογία της λέξης, ως προς το πρώτο της συνθετικό, είναι η αναγωγή στην πρόθεση προ, η οποία με το δεύτερο συνθετικό (από το φεύγω) σημαίνει ουσιαστικά «προσφυγή».

Ομότιτλο σημερινό άρθρο μου στην εφημερίδα “Πατρίς”.

 ⇒ Αγιασμός και επιστροφή των μαθητών στα θρανία. Τα μείζονα  τα ξέρουμε – στη θεωρία τουλάχιστον. Υπάρχουν όμως και εκείνα τα “ελάσσονα” – που φαίνονται στην πράξη. Πάλι τσιγάρο και λαθραίο κάπνισμα στους χώρους του σχολείου. Ένα από τα πολλά “άλυτα” προβλήματα που διατυμπανίζει ότι η αναγκαιότητα των ψηφισμένων νόμων δεν εξασφαλίζει και την επιτυχή εφαρμογή τους.  Εν τούτοις, η Ελλάδα είναι ίσως η πρώτη χώρα παγκοσμίως που θέσπισε αντικαπνιστικό νόμο (το 1856). Τα τότε όμως επιχειρήματα για την απαγόρευση του καπνίσματος δεν έχουν καμία σχέση με τα σημερινά. Αιτία ήταν αποφυγή πυρκαγιών! Είχε, άλλωστε, προηγηθεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία που το 1633 απαγόρευσε παντελώς το κάπνισμα επί ποινή θανάτου. Αυτό όμως δεν εμπόδισε την καταστροφή της μισής πόλης των Σερρών το 18^ο αιώνα. Ήδη μάλιστα, από το 1604 ο βασιλιάς της Αγγλίας Ιάκωβος Α’  έκανε λόγο για τις βλαβερές συνέπειες του καπνού, χαρακτηρίζοντας το κάπνισμα (με ρατσιστικά, αλήθεια, κριτήρια) ως βάρβαρη συνήθεια!

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περί απαγορεύσεως του καπνίζειν εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.

ΟΘΩΝ

 ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

   Θέλοντες να προλάβωμεν όσον ένεστι τα εξ ενδεχομένων πυρκαϊών δυστυχήματα, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Α’. Απαγορεύεται η χρήσις του καπνίζειν είτε δια καπνοσυρίγκων (τσιμπουκίων), είτε δια σιγάρων, εις πάντας εν γένει τους υπαλλήλους και υπηρέτας του Κράτους εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.

Β’. Η απαγόρευσις αύτη επεκτείνεται και εις πάντα άλλον προσερχόμενον εις τα ειρημένα καταστήματα και γραφεία χάριν υποθέσεως ή άλλης τινός αιτίας.

Γ’. Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.

Εν Αθήναις την 31 Ιουλίου 1856.

Εν ονόματι του Βασιλέως

Η Βασίλισσα

ΑΜΑΛΙΑ.

 ⇒ Παλιά Αλφαβητάρια και Αναγνωστικά. Μια “ξεχασμένη” εκπομπή του 2014 (27/10). Για τα βιβλία των παππούδων, των πατεράδων μας και της παιδικής μας ηλικίας. Στο studio 19, με οικοδεσπότη τον Γιώργο Δασκαλάκη και εμένα φιλοξενούμενο.

ΕΔΩ.