Αναγνωστικόν Εκθέσεως

 ⇒ Από τους λιγότερο γνωστούς ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας είναι το «Δος μοι τούτον τον ξένον» ή σύμφωνα με τις πρώτες λέξεις του κειμένου «Τον ήλιον κρύψαντα». Έχει ως θέμα του την αποκαθήλωση και την ταφή του Ιησού. Είναι μία σύνθεση και μελοποίηση του Γεωργίου Ακροπολίτη (13^ος αιώνας) βασισμένη όμως σε λόγο του Αγίου Επιφανίου Σαλαμίνος (Κύπρος, 4^ος – 5^ος αιώνας) ο οποίος φαντάζεται τον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας να ικετεύει τον Πιλάτο με τα συγκλονιστικά λόγια «δος μοι τούτον τον ξένον» ώστε να του επιτρέψει να πάρει το σώμα του Ιησού. Σήμερα ψάλλεται κυρίως στα μοναστήρια κατά την περιφορά του Επιταφίου τη Μ. Παρασκευή.

    Ο ύμνος αυτός – σχεδόν πλήρως κατανοητός και σήμερα στην αρχική του γλωσσική μορφή – ανακαλύπτεται τα τελευταία χρόνια από πολλούς ως άκρως επίκαιρος και διδακτικός. Αιτία είναι η εισροή προσφύγων και μεταναστών στη χώρα μας. Έτσι, ήλθαν βίαια ξανά στην επιφάνεια οι λέξεις «πρόσφυγας» και «ξένος». Υποχρεωθήκαμε να ξαναθυμηθούμε ότι είναι μοναδικά χαραγμένες στη συλλογική μας συνείδηση και μνήμη. Για όσους όμως ποτέ δεν τις ξέχασαν, μένουν εκεί για να θυμίζουν ποιος είναι ο αιώνια περιπλανώμενος Πρόσφυγας και Ξένος.

    → Ευχόμενος κατανυκτική τη Μεγάλη Εβδομάδα που πλησιάζει σιγά σιγά και ευφρόσυνη την Ανάσταση, παραθέτω το «Τον ήλιον κρύψαντα» σε ρυθμικό νεοελληνικό λόγο:

Με το που βλέπει ο Ιωσήφ τον ήλιο να σκοτίζει

και του ναού το σκέπασμα να ’χει σκιστεί στα δύο

για του Σωτήρα τη θανή, τρέχει προς τον Πιλάτο

θερμοπαρακαλώντας τον.

 

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, που ξένος από κούνια

στον κόσμο μέσα έζησε.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, που θανατώνουν οι δικοί

με μίσος που ’ναι ξένος.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, που να θωρώ ξενίζομαι

σαν του θανάτου ξένο.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, αυτόν που να φιλοξενεί

ξέρει φτωχούς και ξένους.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, τον κόσμο που του στέρησαν

Εβραίοι από φθόνο.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου σε τάφο να τον κρύψω,

αυτός που ξένος πουθενά δεν έχει που να γείρει.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου,

η Μάνα Του που σπάραζε νεκρό μόλις τον είδε:

 

«Αχ Γιε μου και Θεέ

μέσα να σκίζονται μπορεί βαθιά τα σωθικά μου

και η καρδιά να καίγεται νεκρό να σ’ αντικρίζει,

μα στην Ανάστασή Σου ολόθαρρη

εμπρός σε μεγαλύνω».

 

Και παρακαλώντας με τούτα τον Πιλάτο τα λόγια

ο άρχοντας παίρνει του Σωτήρα το σώμα

και αφού σε σεντόνι με φόβο τυλίγει

και με αρώματα αλείφει Αυτόν που παρέχει

σε όλους το έλεος μέγα και ζωήν την αιώνιαν

καταθέτει στον τάφο.

 

Στην εφημερίδα “Πατρίς” – 07/04/2017

 ⇒ Η επέτειος σήμερα της έναρξης του αγώνα της ΕΟΚΑ – την 1η Απριλίου του 1955. Το κυπριακό κράτος όμως ή φοβάται να πει ή αγνοεί εσκεμμένα εναντίον ποίων έπεσε ο Γρηγόρης για τη «λευτεριά» της Κύπρου. Χρόνια τώρα, αυτή η πέτρινη πλάκα (και στη ψυχή και στην καρδιά – και πέτρινη και πλάκα) στέκεται στο χώρο που βρίσκεται το κρησφύγετο του ήρωα μεγαλομάρτυρα (κοντά στη Μονή του Μαχαιρά). Για να «ενημερώνει» υποτίθεται τον επισκέπτη. Και προσοχή! Καμία μετάφραση στα Αγγλικά. Μήπως και στεναχωρηθεί κανένας τουρίστας. Η πλάκα όμως κρύβει πολύ περισσότερα από όσα λέει. Αν θέλει να πει και κάτι. Γιατί στην πέτρα, λέξη καμία δεν αρθρώνεται για τους αποικιοκράτες πολιτισμένους Άγγλους που κατάφεραν να «νικήσουν» τον Αυξεντίου μετά από μάχη έντεκα ωρών, καίγοντάς τον ζωντανό. Ο αντάρτης μας δεν κάηκε δα και μόνος του! Εκκωφαντική μουγγαμάρα και για το σκοπό της θυσίας. Γιατί; Επειδή οι Εγγλέζοι ποτέ δεν έφυγαν από τη Μεγαλόνησο. Επειδή χωρίς πλάτες γερές δεν σηκώνεται καμία ιστορική μνήμη και ευθύνη. Κατά τα άλλα, ας αρέσκεται η μικρή πατρίδα να καυχάται για τον πολιτισμό της Χοιροκοιτίας και εσχάτως για αγώνες εναντίον «Οθωμανών».

→ Πιθανόν να είναι απλά δουλειά κανενός ανίδεου υπαλληλίσκου, αν κρίνουμε από το ανορθόγραφο όμικρον στο «πολεμόντας» και τη διόρθωσή του σε «πολεμώντας» με ωμέγα, που έγινε προφανώς από κάποιον ευαίσθητο επισκέπτη. Δεν είναι όμως μόνον αυτό, δεν είναι και οι ανελλήνιστες υφολογικές ανακατωσούρες. Η πέτρα δεν γνωρίζει ούτε ότι η μετωνυμία του Γρηγόρη Αυξεντίου δεν είναι «Σταυραετός της ΕΟΚΑ» αλλά «Σταυραετός του Μαχαιρά». Ας μη σχολιάσω την τελεία (.) στο 3. Αφέθηκε το καλέμι να πέσει για να ξεκουραστεί, άραγε, ο γραφιάς από το μεγάλο κόπο του σοφού εντολοδόχου; Ούτε θα πω κάτι για αυτό το ξεκάρφωτο και επαναστατικό «λευτεριά» που κάνει κάθε αγώνα για την ελευθερία πέρα. Θα μειδιάσω όμως πικρά για εκείνο το οπτικά, ηχητικά και συνειρμικά απαίσιο «ΠΟΥ ΣΤΙΣ».

→  Από τους τόσους επίσημους και τα μεγάλα προσώπατα κανένας, μα αλήθεια κανένας, δεν μπόρεσε να δει κάτι; Ή δεν βλέπουν ή δεν θέλουν ή δεν ξέρουν. Δυστυχώς. Εμείς όμως έτσι διαβάζουμε:

ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΑΕΤΟΥ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΑ

ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ

ΑΠΟ ΤΗ ΛΥΣΗ.

ΣΤΙΣ 3 ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ 1957

ΚΑΗΚΕ ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΓΛΟΥΣ ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΕΣ

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

⇒ Από την εορταστική εκδήλωση του Δήμου Πάφου για τις εθνικές επετείους της 25^ης Μαρτίου 1821 και της 1^ης Απριλίου 1955 (στο Λύκειο Α’ Εθνάρχη Μακαρίου Γ΄, 24 Μαρτίου 2017).

• Ωδή στον Γρηγόρη Αυξεντίου – «Σαν πεθάνω ρε λεβέντες»

Πιάνο: Natia Yiotova

Μαέστρος:  Σωτήρης Καραγιώρης

• «Η θέληση μου βράχος»

Παιδική χορωδία του Δήμου Πάφου

Πιάνο: Χρυσόστομος Οικονόμου

Μαέστρος: Ζαχαρίας Ευαγγέλου