Αναγνωστικόν Εκθέσεως

♥ Στη Χομς, στη Συρία, όπου ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα της πόλης έχουν μετατραπεί σε ερείπια από τον πολυχρόνιο εμφύλιο πόλεμο, ένας φωτογράφος γάμου είχε την ιδέα να χρησιμοποιήσει την καταστροφή ως σκηνικό για τις φωτογραφίες νιόπαντρων ζευγαριών “για να δείξει ότι η ζωή είναι ισχυρότερη από το θάνατο”.

Η πηγή ΕΔΩ

[Και εμείς επιμένουμε να μιλάμε ακόμα για χαμένη γενιά…]

Και σήμερα περί προσφυγιάς.

→ Ο Félix Sartiaux στο συνοπτικό, γλαφυρό και με επιστημονική πληρότητα βιβλίο του “Η Ελληνική Μικρασία, από την αρχαιότητα μέχρι τον 20^ο αιώνα” αναφέρεται στα συμφέροντα και στον ανταγωνισμό των Μεγάλων Δυνάμεων στη Μικρά Ασία και βεβαίως στο διωγμό και στη συστηματική εξόντωση του ελληνικού στοιχείου από τους μάστορες στις γενοκτονίες Τούρκους. Πρώτη και καλύτερη τότε σύμβουλος των Πασάδων η γερμανική πολιτική – άξια μάνα του ολοκληρωτισμού – που σήμερα νομίζει ότι προσπαθεί να ξεπλύνει με τους πνιγμένους πρόσφυγες του Αιγαίου παλιές αμαρτίες. Χωρίς να πείθει για την ειλικρίνεια των προθέσεών της αλλά μάλλον να αποκαλύπτει την προφανή διαχρονική επιδίωξή της να κρατά μακριά από τη γη των Αρίων δύσχρηστα προβλήματα:

«Επί τριάντα έτη η Γερμανία είχε ελεύθερο πεδίο δράσης στην Τουρκία. Στην αρχή την ενδιέφερε μόνο ως προς τη διάθεση των βιομηχανικών της προϊόντων, ως ένα πεδίο δράσης των οικονομικών και εμπορικών της συναλλαγών. Αλλά από το 1913 οι Γερμανοί πολιτικοί σχολιαστές μιλούσαν ήδη για γερμανική αποίκιση της Μικράς Ασίας: «Η μόνη λύση στο Ανατολικό ζήτημα, που θα ευνοούσε τη Γερμανία και την Αυστροουγγαρία», έγραφε ο Ritter στο έργο του Berlin-Bagdad, «θα ήταν η συμμαχία των κρατών της Κεντρικής Ευρώπης ως Προστάτιδων Δυνάμεων της Μικράς Ασίας, με το προνόμιο να μπορούν να αποικίσουν τη χώρα». Αδειάστε τη Μικρά Ασία από τα ιθαγενή στοιχεία που σας στέκονται εμπόδιο, έλεγε εκείνο τον καιρό η Πρωσσική κυβέρνηση στους Ταλαάτ και Εμβέρ· είσαστε δάσκαλοι στην τέχνη της εκκένωσης. Και εμείς θα αντικαταστήσουμε αυτούς τους σκύλους τους Έλληνες, τους ταραχοποιούς και άπληστους, με καλούς και τίμιους, εργατικούς Γερμανούς, υποταγμένους και υπάκουους, οι οποίοι θα σας αποδώσουν στο εκατονταπλάσιο αυτό που η εξαφάνιση των Ελλήνων θα σας έχει στερήσει· και τα οφέλη από την επιχείρηση θα είναι για σας σημαντικότερα απ’ ό,τι όλοι οι θησαυροί του χαλίφη».

Félix Sartiaux, Η Ελληνική Μικρασία, από την αρχαιότητα μέχρι τον 20^ο αιώνα, Ιστορητής, 1993 , σσ. 157-159.

→ Στο Αρχείο Μουστοξύδη στην Μητρόπολη Κέρκυρας υπάρχει μία επιστολή-έκκληση (με χρονολογία Νοέμβριος 1828) εκ μέρους της κοινότητας Κυπρίων προσφύγων της Βενετίας προς τον νεοεκλεγέντα Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια:

«Προς τον Εξοχώτατον Κυβερνήτην της Ελλάδος. Εν Βενετία τη […] Νοεμβρίου 1828

Η Ελλάς ανακύπτει τέλος πάντων εκ του ολέθρου και των δεινών, και εις τον καθηλκωμένον μεν, αβέβηλον δε ήδη κόλπον της συνάγει τα πάλαι πλανώμενα αλλ’ εκέτι (σημ.: ο δαίμων μάλλον του τυπογραφείου, αντί εισέτι) δυστυχή τέκνα της. Τέκνα της πολλά παθούσης και πολλά ποθουμένης ταύτης μητρός είμεθα και ημείς, Εξοχώτατε, αν και η νήσος της Κύπρου, πατρίς ημετέρα, διά τας πολιτικάς συνθήκας, δεν θέλει ίσως συμμεθέξει του δικαιώματος και των ωφελειών της εθνικής ανεξαρτησίας.

Μεταξύ των πρώτων θυμάτων, των διά την ανεξαρτησίαν ταύτην θυσιασθέντων υπό της Οθωμανικής μανίας, είναι οι αδελφοί, οι σύζυγοι, τα τέκνα μας. Όσοι δε εκφύγοντες του τυράννου την σπάθην, διεσώθημεν εστερημένοι των επιτηδείων, άνδρες και γυναίκες, χήρας και παρθένοι, παιδία και γέροντες, γυμνοί και άποροι, όλοι εζητήσαμεν άσυλον εις γην αλλότριαν, οκτώ ήδη έτη ζωήν χείρονα θανάτου διάγοντες, και με τον άρτον του Ελέους, από τα δάκρυα βρεχόμενον της οδύνης, τρεφόμενοι.

Εξοχώτατε! Ο κόσμος ήδη σε κηρύττει Πατέρα και Αναγεννητήν της Ελλάδος, και τα έργα της ανδρίας στερεούνται διά των αρετών σου. Όθεν προς σε και ημείς καταφεύγομεν ταπεινώς, και παρά της σης εξαιτούμεθα δικαιοσύνης, ίνα συγχωρηθή εις ημάς να εκθέσωμεν την στέρησιν των ημετέρων κτημάτων, τα οποία εδημεύθησαν και διηρπάγησαν υπό των Οθωμανών, διά να δυνηθώμεν να απολαύσωμεν, κατ’ εκείνους τους τρόπους, τους οποίους η ση φρόνησις θέλει κρίνει αρμοδιωτέρους, αποζημίωσιν τινά εις την Ελλάδα εκείνην, ήτις και διά την απ’ αρχής ταυτότητα του γένους και της θρησκείας, και διά το χυθέν αίμα, και δι’ όσας υπεμείναμεν ταλαιπωρίας καθ’ όλον το δίκαιον μας ανήκει».

“Παρόμοια αιτήματα λάμβανε συχνά ο Καποδίστριας εκείνη την περίοδο. Μόνο μέσα στο 1828, έφτασαν σε αυτόν εκκλήσεις από τους κατοίκους του Ολύμπου, της Μακεδονίας, της Σμύρνης, των Κυδωνιών κ.α., οι οποίοι του ζητούσαν να περιληφθούν οι περιοχές τους στα όρια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Σε αυτή τη σειρά εκκλήσεων ανήκει και μια επιστολή που γράφτηκε στις 19 Αυγούστου 1828 από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Πανάρετο και άλλους Κύπριους επισκόπους και προεστούς. Δεν ήταν, βεβαίως, δυνατόν για τον Καποδίστρια να ικανοποιήσει το αίτημα των Κυπρίων που ζητούσαν μερίδιο γης από τα ελληνικά κυβερνητικά κτήματα, πόσο μάλλον να συμπεριλάβει την Κύπρο στα όρια του νέου κράτους. Ξέρουμε, εντούτοις, πως ο Καποδίστριας επέτρεψε να εκδοθούν ελληνικά διαβατήρια για όσους πρόσφυγες επιθυμούσαν να επιστρέψουν στην Κύπρο, όχι πλέον ως ραγιάδες αλλά ως ξένοι υπήκοοι. Πράγματι, από το 1828 μέχρι το 1831, οπόταν οι  οθωμανικές αρχές απαγόρευσαν τη χρήση ξένων διαβατηρίων στο νησί, ήταν πολλοί οι πρόσφυγες που επέστρεψαν στην Κύπρο και μπόρεσαν να ζήσουν, έστω για λίγο, χωρίς να καταβάλλουν φόρους”.

Πηγή: Κωνσταντίνα Ζάνου, Ιστορικός/ Ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας: Κύπριοι πρόσφυγες στη Βενετία και στην Τεργέστη μετά το 1821, Χρονικό, 9 Ιανουαρίου 2011, Τεύχος 146, εφημερίδα «ΠΟΛΙΤΗΣ» της Κυριακής | ISSN 1986-048X, σσ. 19-22.

⇒ Η απορία που εξέφρασε η γιαγιά Αιμιλία Καμβύση προς τον πρόεδρο της Δημοκρατίας – όταν τη συνεχάρη για ό,τι έκανε με τις φίλες της για τους πρόσφυγες – ρωτώντας «γιατί μου λες μπράβο γιε μου; Τι έκανα;» οριοθετεί τη διάκριση μεταξύ βραβείου και ανθρωπιάς. Γιατί τόσο η ίδια όσο και ο ψαράς Στρατής Βαλιαμός και η ηθοποιός Σούζαν Σάραντον είναι υποψήφιοι ουσιαστικά για ένα Νόμπελ ανθρωπιάς. Των προσώπων και όχι των θεσμών. Θα μπορούσε η κατά τα άλλα πολύξερη περί τη θεωρία σύγχρονή Ελλάς να προτείνει ένα τέτοιο Νόμπελ. Ένα Νόμπελ Ανθρωπιάς. Εδώ μετριέται από τη μια η αγάπη προς τον συνάνθρωπο και από την άλλη το μπόι της ευαισθησίας του καθενός. Χωρίς σύνορα. Έτσι η απάντηση στην απορία της αγαθής γιαγιάς δεν είναι άλλη από το «επειδή πείνασα και μου δώσατε να φάω, επειδή δίψασα και με ποτίσατε, επειδή ήμουν ξένος και με περιμαζέψατε» (Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, κεφ. 25,35).

ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ

[…]

Ο φθόνος του άλλου προέρχεται από ένα βαθύ αίσθημα κατωτερότητας που νιώθει ένα άτομο απέναντι σε άλλα και αυτό που βασικά επιζητεί είναι η καταστροφή τους, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι με αυτό τον τρόπο συμβάλλει ασυνείδητα και στη δική του καταστροφή. Το απαρνιέται γιατί δεν μπορεί να αποδεχθεί την πραγματικότητα του άλλου, ότι μπορεί να είναι και καλύτερός του, ας πούμε.

Η ψυχογενής βλακεία παραπέμπει στο άγχος ευνουχισμού. Εκείνος που δεν μπορεί να σκεφτεί, πολύ δε περισσότερο να διατυπώσει μια πρόταση. Οπότε αναμασά ξανά και ξανά τα ίδια και τα ίδια, καλή ώρα, χιλιοειπωμένες αμπελοφιλοσοφίες και μπουρδολογίες. Είναι αυτός που δεν μπορεί να κάνει ένα βήμα παρά πέρα χωρίς να το ξανασκεφτεί δεκαπέντε φορές και πάλι θα κάνει λάθος γιατί διαρκώς φοβάται ότι θα του «τα κόψουν».

[…]

Το πλήρες άρθρο στο http://www.athensvoice.gr/ ΕΔΩ

     Με τον Κώστα Κωνσταντίνου

Η φωτογραφία είναι από το 1974. Αυτό που βλέπετε πίσω είναι οι σοροί αμάχων – γυναικόπαιδων και ηλικιωμένων. Eίχαν εκτελεστεί εν ψυχρώ, τις πρώτες μέρες της εισβολής. Βρέθηκαν σε σκουπιδότοπο.

 «Οταν άρχισε η εκταφή […] είδαμε δεκάδες αποκεφαλισμένα και ακρωτηριασμένα πτώματα, κυρίως παιδιών, τα οποία είχαν σκεπαστεί μόνο με σκουπίδια. Μερικά από τα θύματα ήταν δεμένα μεταξύ τους με τέλι… Μερικά από τα θύματα ήταν μισοκαμένα. Σχεδόν όλα τα αγόρια, κάθε ηλικίας, ήταν χωρίς κεφάλια. Μεταξύ των παιδιών που βρέθηκαν δολοφονημένα στον σκυβαλότοπο ήταν και τα έξι αδέλφια μου. Η μητέρα μου, η γιαγιά και η θεία μου μαζί με τα εφτά παιδιά της».

 Η μαρτυρία αυτή ανήκει στον Ασίρ Αχμέτ, έναν Τ/Κ από το χωριό Μαράθα. Τα ονόματα των θυμάτων και οι ηλικίες τους υπάρχουν σε ένα μνημείο εκεί όπου βρέθηκαν. Εκεί, ίσως θυμάστε, τον Οκτώβριο είχε γίνει το επεισόδιο κατά την κατάθεση λουλουδιών από τον γ.γ. του ΑΚΕΛ.

 Η «Χαραυγή» καταγράφει επώνυμη μαρτυρία του Ε/Κ Νίκου Γενιά: «Εοκαβητατζήδες με εκσκαφείς άνοιγαν λάκκους και έθαβαν τους γέρους και τα παιδιά που σκότωσαν σε αυτά τα χωριά. Μάλιστα ένας από αυτούς κομπάζοντας μας είπε ’Εμείς εκάμαμεν την δουλειάν μας’…»

Η συνέχεια ΕΔΩ