Αναγνωστικόν Εκθέσεως

⇒ Διδακτικό και δυστυχώς πολύ, μα πολύ επίκαιρο. Αντιγράφω, η υπογράμμιση δική μου:

   Στο παρατιθέμενο από τον Πλούταρχο ανέκδοτο ο Αλκιβιάδης επιδιώκει να αποπροσανατολίσει τους Αθη­ναίους από άλλα επιλήψιμα φερσίματα του, χρησιμοποι­ώντας όχι «θετικά», αλλά «αρνητικά» μέσα, κόβοντας δηλ. την ουρά του μεγάλου, ωραίου και ακριβού σκύλου του. Και το επιτυγχάνει διότι, όπως αναφέρεται στο ανέκδοτο, όλοι οι Αθηναίοι ασχολούνται με τον κολοβό σκύλο (πράγμα που υποδηλώνει την γνωστή και αλλού αγάπη των Αθηναίων προς τα συμπαθή τετράποδα). Το ανέκδοτο πιθανώς πλάσθηκε – όπως και άλλα για τον Αλκιβιάδη – στα τέλη του 5^ου ή στις αρχές του 4^ου αι. π.Χ. από την πολιτική – εχθρική προς την ριζοσπαστική δημοκρατία – λιβελλογραφία. Το (διαχρονικό) νόημά του είναι ότι ένας πολιτικός μπορεί να αποπροσανατολίσει και με αρνητικούς τρόπους, αρκεί να ξέρει ότι η κοινωνία τον συγχωρεί ή τον ανέχεται ή αδιαφορεί για τις προσω­πικές του αδυναμίες, επειδή τον χρειάζεται και κατά τα άλλα την εκφράζει. Παρόμοια παραδείγματα δεν λείπουν, ως γνωστόν, στην σημερινή «ευδαιμονιστική» εποχή.

«Ό Αλκιβιάδης είχε ένα σκύλο θαυμαστό για το μέγεθος και την ομορφιά του, τον όποιο είχε αγοράσει για εβδομήντα μνες. Αυτού του σκύλου την ουρά, αν και ήταν πάρα πολύ όμορφη, ο Αλκιβιάδης την έκοψε. Όταν οι φίλοι του τον επέπληξαν λέγοντας ότι όλοι είναι πολύ οργισμένοι γι’ αυτό πού εκανε στο σκυλί και τον βρίζουν, ο Αλκιβιάδης γέλασε και είπε: «Αυτό θέλω^. θέλω οι Αθηναίοι να τα λεν αυτά, για να μην πουν τίποτε άλλο χειρότερο για μένα».

Πηγή: Ι. Σ. Τουλουμάκος, Τρόποι ζωής και χιούμορ των αρχαίων Ελλήνων, εκδόσεις Ζήτρος, σσ. 174-5

⇒ Τα παιδιά έχουν μερικές φορές μια τετράγωνη και σκληρή λογική που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αμφισβήτηση. Μετά τις επιθέσεις των τζιχαντιστών συζητώντας στο μάθημα της Φιλοσοφίας (Β’Λυκείου) για τα γεγονότα με τους νεκρούς στο Παρίσι, καθώς και για τις αιτίες που προκαλούν τέτοιου είδους κτηνώδη βία, στο τέλος μία ήταν η συνισταμένη: Ναι κύριε εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας αλλά γιατί δεν έγινε το ίδιο όταν αυτοί οι κανίβαλοι αποκεφάλιζαν και εκτελούσαν εκατοντάδες ανθρώπους; Τι ιδιαίτερο έχουν οι Γάλλοι; Γιατί δεν διαμαρτυρόμαστε, όταν γίνονται τόσα άλλα μαζικά εγκλήματα σε χώρες της Αφρικής ή αλλού στον κόσμο; Και για το ρώσικο αεροπλάνο, που όπως λένε το ρίξανε;

→ Έδωσα κατ’ αρχήν δίκαιο στους μαθητές μου. Προσπάθησα άβολα να εξηγήσω ότι τώρα η απειλή και ο φόβος έχουν πλέον για τα καλά εγκατασταθεί μέσα στο κοινό μας σπίτι, στην Ευρώπη. Ότι όσο πιο κοντά μας είναι η είδηση (το μαθαίνουν άλλωστε στο μάθημα της Γλώσσας) τόσο μεγαλύτερη εκρηκτικότητα και συγκίνηση προκαλεί. Είμαι σίγουρος όμως πως δεν έπεισα. Σε θέματα ανθρωπισμού, ισότητας και δικαιωμάτων φαίνεται ότι οι όροι σκέψης της νέας γενιάς κινούνται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από ό,τι στο παρελθόν, αγκαλιάζοντας όλη την ανθρωπότητα. Να ένας λόγος για να χαίρεται κανείς και να είναι αισιόδοξος.

⇒ Δεν είναι μόνο ότι στο Κοράνι οι άντρες είναι ανώτεροι από τις γυναίκες, αφού «οι άντρες εξουσιάζουν τις γυναίκες επειδή ο Αλλάχ τους έκανε ανώτερους από τις γυναίκες και επειδή ξοδεύουν τα αγαθά τους για να τις συντηρήσουν. Οι καλές γυναίκες είναι υπάκουες. Κρύβουν τα απόκρυφα μέρη τους επειδή ο Αλλάχ τα έχει κρύψει». Ούτε ότι νομιμοποιείται η βία εναντίον των γυναικών με το να παρακινούνται οι άντρες «αυτές δε που φοβάστε πως είναι ανυπάκουες, να τις συμβουλεύετε, να τις στέλνετε σε χωριστά κρεβάτια και να τις χτυπάτε». Είναι ότι υποστηρίζεται το δίκαιο του σπαθιού εναντίον των απίστων, όπως π.χ:

8:12 – «Εγώ θα ρίξω τον τρόμο στις καρδιές των απίστων, να τους πάρετε τα κεφάλια και να κόψετε κάθε άκρη από τα δάκτυλά τους»

9:5 – «Έτσι, όταν οι ιεροί μήνες έχουν περάσει, στη συνέχεια να σκοτώνετε τους ειδωλολάτρες όπου τους βρείτε, και να τους αιχμαλωτίσετε και να τους πολιορκήσετε και να τους στήσετε παγίδες με κάθε μέσο, τότε αν μετανοήσουν και τηρούν την προσευχή και πληρώνουν το φόρο αφήστε τους ελεύθερους».

→ Ο ισχυρισμός δηλαδή πολλών ότι το Κοράνι εμπνέει μόνο τη βία στο πλαίσιο της αυτοάμυνας δεν ισχύει. Το ιστορικό πλαίσιο στους πιο πάνω  στίχους είναι η Μέκκα με τους ειδωλολάτρες που υποτάχθηκαν στον Μωάμεθ και δεν αποτελούσαν απειλή, ούτε βρισκόντουσαν υπό απειλή οι μουσουλμάνοι, προς τους οποίους απευθύνονται οι στίχοι.

⇒ Στίχοι βίας δεν υπάρχουν βέβαια μόνο στο Κοράνι αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη. Με μια ουσιαστική διαφορά όμως. Στο Κοράνι είναι ως επί το πλείστον αορίστου χρόνου, πράγμα που σημαίνει ότι δεν περιορίζονται από το ιστορικό πλαίσιο του περιβάλλοντος κειμένου και της εποχής. Είναι μέρος του αιώνιου και αμετάβλητου λόγου του Αλλάχ. Συχνά είναι διφορούμενοι,  πράγμα που δύσκολα συνάδει με έναν ξεκάθαρο εντολέα και κήρυκα της αγάπης Θεό. Γιατί, το Κοράνι δεν το ακολούθησε κανένα «Νέο Κοράνι», όπως την Π.Δ. η Καινή Διαθήκη με το «αγαπάτε αλλήλους».

⇒ Δυσκολεύεται κανείς να βρει λόγια για τη φρίκη. Τα συλλυπητήρια είναι τυπικότητες. Είμαστε όλοι Γάλλοι. Να ευχόμαστε να μη λέμε, σε λίγο καιρό, είμαστε όλοι Άγγλοι ή Γερμανοί… Είναι η ώρα του προβληματισμού και του επαναπρογραμματισμού. Εδώ θα φανεί η δύναμη της Ευρώπης. «Ο ισχυρός ξέρει να φαίνεται μεγαλόψυχος, μόνον ο αδύναμος πρέπει να σκοτώνει για να επιβάλει τις απόψεις του» κατά τον Γάλλο φιλόσοφο Πασκάλ Μπρυκνέρ.

⇒ Μετά την εκατόμβη νεκρών στο Παρίσι – στην καρδιά της Ευρώπης – με τις κτηνώδεις δολοφονίες ανυποψίαστων ανθρώπων από εκτελεστές τζιχαντιστές, όχι μόνον η Ευρώπη αλλά και ο κόσμος ολόκληρος εισήλθε στο σκοτεινό κόσμο της βίας και του αίματος. Η ευθύνη της πολιτισμένης Ευρώπης και της Δύσης γενικότερα (δηλαδή των ΗΠΑ) είναι τεράστια και πληρώνεται ήδη με αίμα. Επέτρεψε (αν όχι και προκάλεσε) τη δημιουργία φανατικών εγκληματικών οργανώσεων από φονταμενταλιστές για να ρίχνει ή να ελέγχει κυβερνήσεις. Η δυτική προσπάθεια κατανόησης και χειρισμού της «απολίτιστης» Ανατολής με τα εργαλεία της αστικής λογικής και χωρίς συναίσθημα, μοιάζει κουβάλημα νερού με το καλάθι. Η δημοκρατία και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως ορίστηκαν το 1948 από τον ΟΗΕ, ούτε εξάγεται ούτε εισάγεται. Πολύ περισσότερο όταν ο εξαγωγέας, δηλαδή οι δυτικές κυβερνήσεις και κοινωνίες, αποσκοπούν στο συμφέρον και στην επιβολή. Για τον πολιτισμό όμως της Ανατολής, για τους φανατικούς του Κορανίου – το οποίο σε πάνω από 100 στίχους καλεί σε πόλεμο εναντίον των απίστων με οδηγίες μάλιστα μερικές φορές για αποκεφαλισμούς και κόψιμο δακτύλων – πόσο συμβατός και σεβαστός μπορεί να θεωρηθεί ο δυτικός άνθρωπος; Τι είναι η αντίληψη του δυτικού για το χιούμορ με τα σατιρικά σκίτσα του Μωάμεθ από το γαλλικό Σαρλί Εμπντό ή πριν από καμιά δεκαριά χρόνια (αν θυμάμαι καλά) από δανέζικη εφημερίδα και τι η πίστη του μουσουλμάνου; Πού συναντώνται, αν συναντώνται; Μπορεί να χωρέσει κάτω από το ιδεολόγημα της ελευθερίας του λόγου η ασέβεια προς τη θρησκεία δισεκατομμυρίων ανθρώπων; Φοβάμαι πως η έμπρακτη απουσία ανοχής προς τα όσια και τα ιερά του άλλου συγκροτεί έναν άλλου είδους άθρησκο φανατισμό. Ο δυτικός πολιτισμός θα έπρεπε να έχει ως μοναδικό του όπλο την αγάπη και τη συναλληλία προς όλους, με μία μόνο απαίτηση: το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Φαίνεται έτσι πόσο προσβλητική για τους μουσουλμάνους και επικίνδυνη για τη Γαλλία ήταν η κατάργηση των θρησκευτικών συμβόλων. Επάνω στη γκετοποίηση, στην οικονομική ανέχεια, στους ύποπτους και μη μέχρι τώρα βολικούς για την τεχνοκρατική Δύση πολέμους της Μ. Ανατολής, επάνω στην ανασφάλεια και στο φόβο, ήλθε και έδεσε η εργαλειακή λογική του ιερού εγκλήματος που παίρνει εκδίκηση, εκδίκηση και για τις προσβολές στο πρόσωπο του Μωάμεθ. Και άντε ύστερα να αποκρούσεις την ιδέα ότι οι πόλεμοι δεν μπορεί να είναι ακόμα και σήμερα θρησκευτικοί.

⇒ Κατανοώ τη βιασύνη του υπουργού Παιδείας, με αφορμή την επέτειο του Πολυτεχνείου, να ξοδέψει ανά τη δασκαλίστικη επικράτεια της δικαιοδοσίας του ληγμένα παυσιπονάκια, καλώντας εν ονόματι του «Εμπρός Στον Έτσι Που Χάραξε Ο Τέτοιος» σε νέα αναμέτρηση με ολόφρεσκους ανεμόμυλους. Ο καθένας και η πανοπλία του. Ούτε βεβαίως περίμενα να γνωρίζει ο κ. Φίλης ότι η σφαγή της Κύπρου από τους Τούρκους το 1974, με θλιβερό συνένοχο την προδοτική και στενόμυαλη χουντική επταετία, είναι «που οδήγησε στην τελική πτώση της αιματοβαμμένης δικτατορίας των συνταγματαρχών και στην αποκατάσταση της δημοκρατίας» – και όχι το Πολυτεχνείο.

→ Για να γράψει ο μέγας Ρίτσος στον Ύμνο και Θρήνο για την Κύπρο, «κουράγιο μικροκόρη μας που μας εγίνης μάνα».