Ποιοι είναι οι γραμματισμένοι και ποιοι οι μορφωμένοι;

 → Ποιοι είναι οι γραμματισμένοι και ποιοι οι μορφωμένοι;

Το ερώτημα με γυροφέρνει κάθε φορά που βλέπω την ταινία «Ο δασκαλάκος ήταν λεβεντιά» [1970]: Σε ένα πλουσιόσπιτο της Αθήνας, όπου πήγε για να υπενθυμίσει στον απατεώνα ιδιοκτήτη ότι κάποτε του υποσχέθηκε να κτίσει σχολείο στο χωριό του, ένας ευκολόπιστος και τίμιος δάσκαλος –κινητή εγκυκλοπαίδεια- που υπηρετεί σε ένα ελληνικό χωριό του πουθενά, μαθαίνει από την υπηρέτρια ότι (εκτός από μία δόλια πλεκτάνη που στήνεται, με την υπογραφή ενός συμβολαίου, που είναι κλεισμένο μάλιστα σε έναν φάκελο ολόιδιο με αυτούς που βάζουμε σήμερα τα τετράδια των Πανελλαδικών! – μα από τότε τυχαίο;) η μόρφωση δεν γνωρίζει «σύνορα», τουλάχιστον γλωσσικά. Προηγουμένως όμως η αγαθή και καλόκαρδη υπηρέτρια τού εκμυστηρεύεται, εν τη ρύμη του λόγου και με συγκινητικά έκδηλη υπερηφάνεια, ότι ξυπνά πολύ πρωί και διαβάζει «ιστορικά», επειδή δεν θέλει να μείνει «ξύλο απελέκητο» και ότι, παρόλο που ήθελε να μάθει, οι συνθήκες φτώχειας δεν το επέτρεψαν:

«για τον Ηρακλέα μας να πούμε, που ‘σφαξε τις κότες της Στρυμφαλίας», «για τους κοπρίτες του Αυγεία» και το «λιοντάρι της Ανεμέας» («καλέ, πώς το ‘σκισε στα δυο κοτζάμ λιοντάρι ο αθεόφοβος;»), «για τον τρωκτικό τον πόλεμο» αλλά και «για το γαϊδούρειο ίππο» ενώ σήμερα λέει να ρίξει «μια ματιά στον Οιδίπου τον τυραγνισμένο – αυτός έχει πολύ ψωμί».

⇒ Για το ποιες είναι «οι κότες», ποιοι είναι «οι κοπρίτες», ποιος ο «τρωκτικός ο πόλεμος» και ποιος ο «γαϊδούρειος ίππος» ξέρουν άραγε οι μορφωμένοι ή οι γραμματιζούμενοι; Για τα άλλα, δεν θα τα χαλάσουμε. Μπορεί να μην γνωρίζουν όλοι λεπτομερώς ποιος είναι ο «Οιδίπους» αλλά σίγουρα το ποιος είναι «ο τυραγνισμένος» είναι τοις πάσιν γνωστό. Μόνο ψωμί δεν ξέρουμε αν έχει.

Απάντηση